عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
321
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ ميان ايشان روز رستخيز فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ در آنچه ايشان در آن گفت و گوى جذاجذ « 1 » ميگويند و رايهاى مختلف مىبينند . وَ مَنْ أَظْلَمُ - و كيست بيدادگرتر مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ از آنك باز دارد از مسجدهاى خداى أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ ايشان را كه خواهند كه اللَّه را در آن ياد كنند ، وَ سَعى فِي خَرابِها و در ويران كردن آن كوشند ، أُولئِكَ ايشان آنند ما كانَ لَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوها كه هرگز در آن مسجد نشد پس آن إِلَّا خائِفِينَ مگر با بيم و ترس . لَهُمْ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ ايشانراست درين جهان رسوايى و ننگ وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ و ايشانراست در آن جهان عذابى بزرگ . وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ و خدايراست برآمد نگاه آفتاب و فروشد نگاه آفتاب فَأَيْنَما تُوَلُّوا هر جا كه روى داريد فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ آنجا بسوى روى نمازگران « 2 » إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ كه اللَّه فراخ توانست و دانا . النوبة الثانية - قوله تعالى - : بَلى مَنْ أَسْلَمَ الآية . . . بلى اقرارى است بجواب كه در آن جحد بود ، چنانك رب العالمين گفت حكايت از قول دوزخيان و بجواب خطاب خطابى عذاب سازان - أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ ؟ قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنا و - نعم - جواب استفهامى است كه در آن جحد نبود چنانك آتشيان بجواب خطاب بهشتيان گفتند - فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قالُوا نَعَمْ و - بلى - در اصل بل بوده است و يا در افزودند تا با حرف نسق مشكل نشود ، چون جهودان گفتند . در بهشت نشود مگر جهودان ، و ترسايان گفتند در بهشت نشود مگر ترسايان ، رب العالمين جواب داد كه نه آن و نه
--> ( 1 ) جذاجذ فى نسخة الف . ( 2 ) فى نسخة ج : فثم وجه اللَّه - آنجا سومى نماز گذاردن .